มรดกโลก

เฮโจเคียว หรือ เฮเซเคียว(ญี่ปุ่น: 平城京) เป็นเมืองหลวงโบราณของประเทศญี่ปุ่น อีกนัยหนึ่งก็คือเมืองหลวงในยุคนารานั่นเอง ปัจจุบันตั้งอยู่ใน อำเภอเมืองนารา และ อำเภอโอยามาโตะ จังหวัดนารา ประเทศญี่ปุ่น มีรูปทรงเป็นแบบ เวียง คือรูปทรงสี่เหลี่ยมพื้นผ้าตามแบบจีน หรือ ตามแบบที่นิยมสร้างกันในอาณาจักรล้านนา และ พม่า ซึ่งเฮโจเกียวนี้ได้นำแบบแผนมาจากเมืองซีอานประเทศจีน เมืองหลวงของจีนในขณะนั้น

 

ประวัติ

ในปี พ.ศ. 1250 (ค.ศ. 707) ได้มีเหตุการณ์ย้ายเมืองหลวง จากฟูจิวะระเคียว ไปสู่เฮโจเคียว ซึ่งเป็นพระราชเสาวนีย์ของ พระจักรพรรดินีเกนเม แต่ก็มีการย้ายไปที่อื่นอีก คือ คุนิเกียว หรือ คุนิโนมิยะ หลังจากนั้นอีกไม่นาน ก็ได้กลับมาเป็นเมืองหลวงเหมือนเดิมในปี พ.ศ. 1283 (ค.ศ. 745)

 

ชื่อที่มา

 ถ้าอ่านคำว่า เฮ (平) ของ เฮโจเคียว เป็นแบบภาษาจีน จะหมายความว่า ราบ พื้นราบ ซึ่งสันนิษฐานกันว่าคำนี้น่าจะมาจากว่า เมื่อเมืองหลวงเก่าและเป็นเมืองหลวงแห่งแรกของญี่ปุ่น อาซึกะ ตั้งอยู่บนภูเขา แผ่นดินไม่เสมอกัน จึงย้ายมาบนที่ราบ แผ่นดินเรียบ จึงนำคำว่า เฮ อันหมายความว่าเรียบ มารวม

  โจ (城) นั้นหมายความว่า ปราสาท หรือ เมือง ซึ่งสร้างเป็นแบบจตุรัสแบบเมืองหลวงจีน

  เคียว หรือ เกียว (京) คือเมืองหลวง ซึ่งสามารถเห็นได้ชื่อเมืองในปัจจุบันเช่น เกียวโตะ (京都) และ โตเกียว (東京)

 

มูลเหตุของการย้ายเมืองหลวงจากนะงะโอะกะสู่เฮอันเคียว

ในปี ค.ศ. 784 องค์จักรพรรดิทรงมีพระบัญชาให้ย้ายเมืองหลวง จากนครเฮโจวเคียว ( นารา ) ซึ่งโดนกุมอำนาจโดยพระในศาสนาพุทธ ไปสู่ นะงะโอะกะ ที่อยู่ทางเหนือของ เฮโจวเคียว ประมาณ 30 ไมล์ โดนจำลองแผนเมืองที่ได้แบบอย่างมาจากนคาฉางอัน เช่นเดียวกับ เฮโจวเคียว แต่สามารถขยายเมืองหลวงไปได้กว้างไกลว่าเฮโจวเคียว โดยผู้คุมการก่อสร้างนครหลวงแห่งใหม่คือ ทะเนตสึงุ ( Tanetsugu ) สมาชิกของตระกูล ฟุจิวะระ( Fujiwara ) ที่กำลังไต่เต้าขึ้นสู่อำนาจ

 

พระบรมมหาราชวัง และ หน่วยราชการต่างได้ย้ายสู่ นะงะโอะกะ แม้ทะเนตสึงุ จะเป็นผู้ทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ แต่ในขณะเดียวกันก็บ่มเพาะศัตรูไว้มากมาย และศัตรูคนหนึ่งของเขา คือ องค์ชายรัชทายาท ซะวะระ พระอนุชาของจักรพรรดิคัมมุ และตระกูลบางตระกูลที่มีความแค้นกับตระกูล ฟุจิวะระ ได้ปล่อยข่าวลือ ( ซึ่งค่อนข้างถูกต้อง ) ว่ามีตระกูลเชื้อสายจากจีนให้เสนอที่ดินที่ใช้สร้างเมืองหลวงแห่งใหม่ให้เพื่อแลกกับการให้ทะะเนตสึงุ สบัยสนุนในราชสำนัก เพียง 1 ปีหลังจากการย้ายเมืองหลวงไป นะงะโอะกะ ทะเนตสึงุได้ถูกลอบสังหาร เชื่อกันว่า ผู้จ้างวานลงมือคือ องค์ชาย ซะวะระ และ ตระกูลฝ่ายศัตรู

 

ฝ่ายฟุจิวะระใช้การโดนลอบสังหารของทะเนตสึงุเป็นเครื่องมือ กล่าวหาจนผู้ต้องสงสัยบางคนถูกสั่งประหาร และถูกเนรเทศ องค์ชายซะวะระ ถูกลงทัณฑ์ด้วยการโดนคุมขังไว้ในวัด หลังจากนั้นกูถูกเนรเทศไปยังเกาะอะวะจิ และสิ้นพระชนม์ หลังจากนั้น เมืองนะงะโอะกะ เกิดหายนะอย่างใหญ่หลวง ทั้งยังเกิดโรคระบาด สมัยนั้น เชื่อว่า เกิดจากวิญญาณอาฆาตขององค์ชายซะวะระ ในปี ค.ศ. 800 สำนักราชวังจึงแต่งตั้งองค์ชายซะวะระผู้สิ้นพระชมน์ไปแล้วถึง 5 ปี ให้มีตำแหน่งพระจักรพรรดิสุโด ( Sudou ) เพื่อคลายความอาฆาต

 

จากนั้น จักรพรรดิคัมมุ จึงทรงมีพระดำริให้ย้ายเมืองหลวงอีกครั้ง สู่หมู่บ้านเล็กที่ห่างไปทางเหนืออีก 10 ไมล์ เป็นสถานที่ที่เหมาะสมตามลักษณะฮวงจุ้ย ทั้งธาตุลม ทั้ง ธาตุน้ำ สามารถรองรับการขยายตัวของเมืองได้เป็นอย่างดี และเหตุผลทางด้านไสยศาสตร์ ที่เชื่อว่า ในนะงะโอกะ กลายเป็นที่สิงสถิตย์วิญญาณอาฆาตของทั้งองค์ชายซะสะระ และ ฟุจิวะระ ทะเนตสึงุ กลายเป็นที่อัปมงคล

 

ในปี ค.ศ. 794 เป็นปีที่ย้ายไปสู่นครหลวงแห่งใหม่ สำนักพระราชวังประกาศชื่อนครหลวงแห่งนี้ว่า นครเฮอันเคียว นครหลวงแห่งความสงบสันติ และเป็นนครหลวงสืบต่อมากว่าพันปี